Met ingang van 1 april 2017 hebben zwangeren de mogelijkheid te kiezen voor de NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test) als eerste test voor prenatale screening op down-, edwards-, en patausyndroom. Dat betekent dat ze er een keuze bij krijgen: zwangeren kunnen als zij besluiten deel te nemen aan de screening, kiezen voor de combinatietest óf de NIPT. Ze krijgen de NIPT aangeboden in het kader van een wetenschappelijke implementatiestudie (TRIDENT2). De TRIDENT1 studie blijft daarnaast bestaan voor zwangeren met een verhoogd risico bij de combinatietest of een medische indicatie.

De NIPT wordt als eerste screeningstest aangeboden in het kader van een wetenschappelijke implementatiestudie: TRIDENT2. Dit betekent dat de zwangere alléén kan kiezen voor de NIPT als ze meedoet aan de studie. De combinatietest blijft in TRIDENT2 ook beschikbaar. TRIDENT2 is een vervolg op TRIDENT1, maar geen vervanging daarvan. TRIDENT1 en TRIDENT2 zullen voorlopig naast elkaar bestaan. Doel van de TRIDENT studies is nagaan hoe we in Nederland kunnen komen tot een zo goed mogelijke inrichting van het aanbod van NIPT en tot de uitvoering daarvan in de dagelijkse praktijk.

Wat is het verschil tussen TRIDENT1 en TRIDENT2?
  • TRIDENT1: De zwangere kan kiezen voor de NIPT als alternatieve optie voor invasief onderzoek (vruchtwaterpunctie of vlokkentest) als uit de combinatietest blijkt dat ze een verhoogde kans heeft op een kind met down-, edwards- of patausyndroom of als ze een medische indicatie heeft (zoals een eerder kind met een trisomie). De kosten van de NIPT als vervolgtest worden vergoed vanuit het basispakket, maar deelname kan wel gevolgen hebben voor het eigen risico. Als alternatief kan de zwangere ervoor kiezen de betaling te laten plaatsvinden cf. die geldt voor TRIDENT2. TRIDENT1 is gestart op 1 april 2014.
  • TRIDENT2: De zwangere kan, in plaats van de al bestaande combinatietest, kiezen voor de NIPT als eerste screeningstest. De kosten van de NIPT als eerste screeningstest worden gedeeltelijk vergoed, de eigen betaling voor de zwangere is € 175. De kosten hebben geen gevolgen voor het eigen risico en zijn ongeveer even hoog als voor de combinatietest.
Exclusiecriteria voor NIPT (TRIDENT1 / TRIDENT2)

Niet iedere zwangere in Nederland mag de NIPT laten verrichten in het kader van de TRIDENT1 en TRIDENT2 studie.

Een zwangere komt niet in aanmerking voor de NIPT als:
1. zij zwanger is van een dichoriale tweeling.
2. er sprake is van een vanishing twin (tweede lege vruchtzak of tweede vruchtzak met een niet vitaal embryo)
3. bekend is dat er sprake is van echoscopisch vastgestelde afwijkingen bij de foetus (waaronder ook een NT ≥ 3.5 mm)
4. de zwangere (en/of haar partner) zelf een chromosoomafwijking heeft, behalve als het een Robertsoniaanse translocatie (13;21) betreft.
5. er sprake is van een moederlijke maligniteit op het moment van de aanvraag
6. zij in de afgelopen drie maanden een bloedtransfusie, stamcel- of orgaantransplantatie of immunotherapie heeft gehad

Exclusiecriteria specifiek voor deelname aan TRIDENT 2:
7. de zwangere jonger is dan 18 jaar
8. de zwangere naar het oordeel van de counselor niet in staat is om, eventueel met hulp van een tolk, het doel van het onderzoek te begrijpen en toestemming te geven.
9. de zwangere geen Nederlandse zorgverzekering heeft.